Chào các bạn, cũng đã lâu lắm rồi tớ không viết bài trên blog i4c. Mặc dầu có nhiều đề tài muồn viết nhưng phần thì bận, phần hơi lười, mỗi khi có ý tưởng muồn viết thì rất háo hức đấy,nhưng để chừng vài hôm thì nhiệt huyêt nguội dần, rồi lần lừa mãi đâm ra không muốn viết nữa.

Mấy hôm trước, có đứa em hỏi tớ về địa chỉ web để học java, nhưng tớ không biết nó cần tìm tài liệu về phần nào nên cũng không trả lời chính xác mà chỉ nói nó lên search trên Google. Được vài hôm thì nó lại hỏi lại vì tìm hoài mà không được gì hữu ích. Thì ra không phải tất cả mọi người đền có thể sử dụng thành thạo các công cụ tìm kiếm, không phải ai cũng có thể tìm ra tài liệu mình cần trên internet. Vì thế nên tớ viết bài “Kỹ Năng Tìm Kiếm trên internet” để cùng các bạn bàn luận và tham khảo các phương pháp để tìm kiếm một cách hiệu quả nhất. Có thể những điều tớ viết trong bài không có gì mới mẻ, nhưng hy vọng nó sẽ giúp ích cho một số bạn.

Những lỗi thường mắc phải

- Dễ dàng bỏ cuộc
Có rất nhiều người trong chúng ta khi thực hiện tìm kiếm trên các search engine như Google hay Yahoo đều chỉ để ý đến những kết quả trả về trong trang đầu tiên, nếu không tìm được website như ý thì lập tức thay đổi từ khóa và thực hiện lệnh tìm kiếm mới. Điều này có thể khiến bạn bỏ qua những kết quả mong muốn. Bởi các search engine thực hiện tìm kiếm theo các từ khóa, và vì vậy một số trang web muốn site của mình được hiện thị trên cùng trong kết quả tìm kiếm nên đã sử dụng các từ khóa phổ biến và đựoc nhiều người dùng, mặc dù nội dung thì có rất ít liên quan đền vấn đề. Điều này vô hình chung lại đẩy những web site thật sự xuống trang sau và gây khó khăn cho người tìm kiếm.

- Từ khóa quá chung chung: Việc sử dụng các từ khóa quá chung chung sẽ trả về một số lượng khổng lồ các trang kết quả. Ví dụ như muốn tìm các chương trình mẫu của java nhưng nếu bạn thực hiện tìm kiếm trên Google với tù khóa “Java” thì thật không dễ tìm đến nơi bạn cần đến. Trong trường hợp trên, thử tìm kiếm với “java open source code” có lẽ sẽ có kết quả tốt hơn.

- Từ khóa quá chi tiết
Đây cũng là một lỗi rất phổ biến trong tìm kiếm. Để hạn chế số lượng website trả về và mong muốn tìm được ngay website mình cần nên một sô người dùng thường đưa vào tất cả các từ khóa liên quan, điều này đôi khi khiến bạn không thể tìm được site mong muốn. Ví dụ như một người nước ngoài muốn tìm hiểu về Vịnh Hạ Long ở Việt Nam có thể sử dụng một tổ hợp từ khóa như sau: vịnh Hạ Lọng tỉnh Quảng Ninh nước Việt Nam. Nhưng thật ra chỉ cần từ khóa “Hạ Long” là bạn có thể tìm ra ngay website chính thức của Hạ Long tại halong.org.vn

Tìm kiếm một cách hiệu quả:

Trong cuốn Web Search Garage, Tara Calishain đã trình bày những nguyên lý cơ bản để thực hiện tìm kiếm một cách hiệu quả, một cách tóm tắt như sau:

- Chọn từ khóa để tìm kiếm
- Tìm kiếm ở đâu
- Chọn lọc kết quả tìm kiếm
- Giản đơn và mở rộng các từ khóa
- Sử dụng các công cụ hỗ trợ bởi Search Engines.
- Đánh giá kết quả tìm kiếm

Trong các bước trên thì hai bước quan trọng nhất là : Chọn từ khóa để tìm kiếm và Chọn lọc kết quả. Sử dụng từ khóa thích hợp là điều rất cần thiết trong tìm kiếm nhưng Chọn lọc kết quả trả về cũng không kém phần quan trọng. Bởi như đã bàn ở trên, có thể trong quá trìng thực hiện tìm kiếm các bạn không sử dụng các từ khóa thích hợp nhất nhưng nếu bạn chịu xem xét và chọn trong các website kết quả bạn vẫn có thể tìm được trang chứa nội dung mình mong muốn.

Nâng cao kỹ năng tìm kiếm

- Làm quen với Search Engine: Bạn nên tìm hiểu sơ lược về Search Engine và cách chúng hoạt động.
- Thực hiện các tìm kiếm cơ bản: Chọn một vài Search Engine tiêu biểu như Google hay Yahoo thực hiện các lệnh tìm kiếm cơ bản
- Chọn lọc kết quả trả về: Lướt nhanh qua các website kết quả và xem thử vài trang mà bạn cho là thích hợp nhất vời nội dung tìm kiếm.
- Trách sử dụng từ khóa sai chính tả. Mặc dầu Google có chức năng “auto correct” sẽ cung cấp cho bạn các từ khóa gần giống nhất, nhưng tốt hơn hết là sử dụng các từ khóa đùng chình tả.
- Tìm kiếm tranh ảnh : Goolge image search, Ditto
- Tìm kiếm âm thanh: FindSound.com
- Học hỏi kinh nghiệm của người khác
- Sự dụng nguyên lý NETS : start narrow, use exact phrases, trim the URL, and seek similar pages

Thực hiện tìm kiếm với Google

- Google: là một trong những Search Engine phổ biến nhất và hiệu quả nhất bây giờ. Thực hiện một lệnh tìm kiếm trên Google rất đơn giản, chỉ cần gỡ từ khóa vào ô trống rồi nhần nút Google Search
- Viết hoa: Goole không phân biệt viết hoa và viết thường vì thế bush hay Bush cũng sẽ cho kết quả như nhau.
- Mặc định : Theo mặc định Google sẽ thực hiện tìm kiếm những website có chứa tất cả các từ khóa bạn gõ vào vì thế bạn không cần sử dụng “and” trong từ khóa.
- Tự động loại bỏ các từ khóa vô nghĩa : những từ khóa đựoc xem là vô nghĩa như who, where, what, how…sẽ được loại bỏ khỏi tổ hợp từ khóa khi tiến hành tìm kiếm
- Đa dạng từ : khi bạn gõ một từ khóa để thực hiện tìm kiếm, Google không chỉ thực hiện tìm kiếm đối với từ khóa đó mà còn tìm kiếm với các từ đồng nghĩa. Ví dụ bạn thực hiện tìm kiếm với từ khóa “pet dietary”, Google sẽ tự động thực hiện tìm kiếm với “pet diet”
- Tìm kiếm theo cụm từ: Muốn tìm kiếm chính xác một cụm từ, bạn chỉ cần đặt cụm từ trong dấu ngoặc đơn. Ví dụ như muốn tìm nhữnh trang web chứa chính xác cụm từ George Bush thì bạn thực hiện tìm kiếm với : “George Bush”.
- Loại bỏ nghĩa: Khi thực hiện tìm kiếm với một từ có nhiều nghĩa, ví dụ như từ bass (bass có một nghĩa là cá vược dùng làm thức ăn, nghĩa khác liên quan đến âm nhạc là giọng nam trầm). Bạn chỉ muốn tìm kiếm “bass” với nghĩa là cá vược thì bạn sử dụng tổ hợp từ khóa sau: bass –music. Google sẽ thực hiện tìm kiếm với từ khóa “bass”mà không có liên quan đến âm nhac.
- “I’m Feeling Lucky”: Hầu hết người dụng khi thực hiện tìm kiếm với Google đều gõ từ khóa rồi nhấn Enter hoặc nhấn nút Google Search mà ít ai để ý đến nút “I’m Feeling Lucky” nằm bên cạnh. Nút “I’m Feeling Lucky” thực hiện một lệnh tìm kiếm đặc biệt, thay ví liệt kê các kết quả trả về, “I’m Feeling Lucky” sẽ đưa bạn đến ngay với website thích hợp nhất với nội dung của từ khóa. Ví dụ, nếu bạn tìm kiếm với từ khóa “Southern Cross” thì “I’m Feeling Lucky” sẽ đưa bạn đến ngay trang http://www.scu.edu.au.

Tìm kiếm trên internet đang dần trở thành một kỹ năng máy tính rất cần thiết đối với mỗi người dùng mà theo lời Leo Notenboom thì “Tìm kiếm là kỹ năng mà tất cả mọi người nên trang bị”. Bởi ai cũng biết internet là nguồn tài nguyên khổng lồ, nếu có thể sự dụng nguồn tài nguyên này, bạn sẽ tìm được câu trả lời cho hầu hết mọi vấn đề mà bạn gặp phải.

NDLoc, 13.4.2007